Limit 30-krotności ZUS: od którego miesiąca wypłata rośnie

Skąd się bierze limit i czego dotyczy

Art. 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ogranicza roczną podstawę składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe do 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego w ustawie budżetowej na dany rok. Na 2026 r. daje to 282 600 zł. Stąd potoczne nazwy: „30-krotność”, „limit ZUS”, „trzydziestokrotność”.

Limit obejmuje tylko dwie składki. Po jego przekroczeniu z wypłaty znika składka emerytalna (9,76%) i rentowa (1,5%) - razem 11,26% brutto. Dalej potrącana jest składka chorobowa (2,45%), składka zdrowotna i zaliczka na podatek, a pracodawca nadal opłaca składkę wypadkową, Fundusz Pracy i FGŚP. Wpłaty do PPK też się nie zatrzymują.

Limit jest roczny i liczy się od stycznia. Dotyczy sumy przychodów ze wszystkich tytułów, z których opłaca się składki emerytalną i rentową - etatu, zlecenia z ZUS - a nie każdej umowy z osobna. Przy stałej pensji przez 12 miesięcy granica wypada przy 23 550 zł brutto miesięcznie: poniżej limit nie zostanie osiągnięty w ogóle.

W którym miesiącu to następuje

Im wyższa pensja, tym wcześniej. Miesiąc przekroczenia jest zwykle mieszany: składki płaci się jeszcze od tej części wypłaty, która mieści się w limicie, więc pełny wzrost widać dopiero od następnej wypłaty. Tabela porównuje ostatnią wypłatę przed przekroczeniem z wypłatą grudniową.

Dlaczego wypłata rośnie mniej niż o składki

Przy 30 000 zł brutto składki emerytalna i rentowa to 3378,00 zł miesięcznie. Po przekroczeniu limitu wypłata rośnie jednak tylko o 1992,98 zł, czyli o ok. 59% tej kwoty. Reszta wraca do państwa inną drogą, z dwóch powodów:

• Składka zdrowotna rośnie. Liczy się ją od brutto pomniejszonego o składki społeczne. Mniej składek społecznych to wyższa podstawa - tu o 304,02 zł więcej zdrowotnej miesięcznie.
• Rośnie podstawa opodatkowania. Składki społeczne odlicza się od przychodu przed naliczeniem podatku. Gdy ich nie ma, podatek liczy się od wyższej kwoty. Przy tej pensji jest to już stawka 32% - drugi próg został przekroczony w maju - więc zaliczka rośnie o 1081,00 zł.

Przy pensjach tej wysokości zbiegają się dwa zjawiska o przeciwnym kierunku: najpierw wypłata spada po wejściu w drugi próg podatkowy, a kilka miesięcy później rośnie po przekroczeniu limitu ZUS. Pełny przebieg roku pokazuje tabela.

Styczeń: wypłata wraca do punktu wyjścia

Limit liczy się od nowa z każdym rokiem kalendarzowym. W styczniu wracają składki emerytalna i rentowa, a jednocześnie zaliczka wraca do stawki 12%, bo próg podatkowy też liczy się od początku roku. U osoby zarabiającej 30 000 zł brutto oba zjawiska działają naraz: styczniowa wypłata wynosi szacunkowo 20 781,17 zł wobec 17 646,15 zł w grudniu. Przy porównywaniu kolejnych pasków warto pamiętać, że grudniowa kwota nie jest „normalną” pensją, tylko efektem dwóch rocznych limitów. Nowy limit ZUS wynika z nowej prognozy przeciętnego wynagrodzenia, więc zwykle jest co roku nieco wyższy.

Kilku płatników

Każdy płatnik liczy limit tylko od swoich wypłat. Osoba, która ma dwie umowy i łącznie przekracza 282 600 zł, powinna poinformować o tym płatników - inaczej każdy z nich dalej potrąca pełne składki. Składki opłacone ponad limit są nienależne i podlegają zwrotowi, ale odzyskiwanie ich po fakcie jest bardziej kłopotliwe niż wcześniejsze zgłoszenie przekroczenia.

Co to oznacza dla emerytury

Wyższa wypłata ma swoją cenę. Emerytura w obecnym systemie zależy od sumy składek zapisanych na koncie w ZUS, a od przychodu ponad limit składek się nie płaci - więc ta część zarobków nie podnosi przyszłego świadczenia. Przy 30 000 zł brutto w skali roku na konto nie trafia składka od ok. 77 400 zł przychodu. Dla osób o wysokich zarobkach oznacza to, że emerytura z ZUS będzie niższa w relacji do ostatniej pensji niż u osób zarabiających poniżej limitu. To jeden z argumentów, które pojawiają się przy rozważaniu oszczędzania dodatkowego, np. w PPK lub IKZE.

Strona pracodawcy

Limit dotyczy też składek emerytalnej i rentowej finansowanych przez pracodawcę (9,76% i 6,5%). Przy 30 000 zł brutto pełny roczny koszt etatu jest dzięki temu o ok. 12 585 zł niższy, niż gdyby składki były naliczane przez cały rok. Szczegółowe rozbicie składek po obu stronach pokazuje kalkulator kosztu pracodawcy.

Pracownik zyskuje w tym przykładzie ok. 5142 zł netto w skali roku. Własny wariant - z inną pensją albo liczbą miesięcy - można przeliczyć w kalkulatorze brutto-netto, który pokazuje wynik miesiąc po miesiącu. Opis sposobu liczenia i podstaw prawnych jest na stronie metodologii.